تبلیغات
درباره تهران قدیم و جدید - عزاداری تهران دیروز

عزاداری تهران دیروز

پنجشنبه 4 شهریور 1389 12:09 ق.ظ

نویسنده : محمد توکل
ارسال شده در: محرم در تهران ،

با وجود آنکه همه‌چیز گران است و مواد غذایی پیدا نمی‌شود، روضه‌خوانی و خیرات به حدی در تهران و شمیرانات زیاد شده است که چه بنویسم!

روضه‌خوانی و عزاداری عیان شد
از بررسی گزارش‌های مربوطه به روز هفتم محرم 1304 بر می‌آید كه 48 مجلس روضه و در روز تاسوعای همان سال 53 مجلس برگزار شده است. در دوره پهلوی ابتدا رضاخان برای تثبیت حكومت خود و جلب توجه مردم، به برگزاری مجلس روضه‌خوانی اقدام می‌كرد و حتی هنگام عزاداری برای ظاهر‌سازی گل بر سر خود می‌مالید. اما بعد از گذشت چند سال، او از برگزاری مجالس و مراسم عزاداری به كلی جلوگیری كرد و به‌شدت با برگزاری آنها مخالفت و مبارزه كرد. او روضه‌خوان‌ها را زندانی و اذیت و اهانت می‌كرد و صاحبخانه را به جرم روضه‌خوانی دستگیر و زندانی می‌كرد. در این اوضاع و احوال بود كه روضه‌خوانی و عزاداری مخفیانه در خانه‌ها برگزار شد، هر چند منع عزاداری با مخالفت شدید و مبارزه مردم روبه‌رو شد ولی كم‌كم روضه‌خوانی و عزاداری به‌طور پنهانی به خانه‌ها كشیده و پایه و بنیان هیات‌‌ها بنا گذاشته شد.

شبیه خوان نسخه به‌دست
عزاداری ناصری، آن روزها با تعزیه آمیخته بود. یعنی این آیین ركن اصلی‌اش بود. سرهنگ گاسپار دروویل فرانسوی که سال ١٢٠٠ در مراسم عزاداری و تعزیه حضور داشته روایت می‌كند: بهترین مرحله نمایش روز دهم محرم است. در آن روز یکی از درباریان که ایفای نقش حسین بن علی به وی محول شده با سوارانی به کوفه می‌آید. ناگهان عبیدالله بن‌زیاد با چندین هزار سرباز سرمی‌رسد. امام از تسلیم و بیعت سر باز می‌زند و با وجود همراهان معدود با شجاعت و شهامت بی‌نظیری به جنگ ادامه می‌دهد. من از دیدن این صحنه جاندار که چیزی از واقعیت کم نداشت به حیرت افتادم. حیرتم وقتی فزون‌تر شد که دیدم پس از پایان نمایش از چهار هزار سوار که بدون رعایت نظم و احتیاط به جان هم افتاده بودند.با این حال كسی كشته نشد و این آیین تعزیه بود.

عزاداری حسین در سال وبا
عزاداری چنان با حیات معنوی مردم آمیخته بود که وقتی در سال 1310 هجری قمری مرض وبا عده‌ای را تلف کرد، مردم با وجود از دست دادن عزیزان و خطر ابتلا به این مرض در ایام محرم سوگواری خود را تعطیل نکردند. عین‌السلطنه می‌نویسد: با وجود آنکه همه‌چیز گران است و مواد غذایی پیدا نمی‌شود، روضه‌خوانی و خیرات به حدی در تهران و شمیرانات زیاد شده است که چه بنویسم! در تمام کوچه‌ها دسته‌های سینه‌زن در گردند و این در حالی است که در تبریز و تهران هزاران نفر بر اثر بیماری وبا جان باخته بودند. دکتر ویلز از آن روزها اینگونه تصویر می‌دهد:در تکیه یا میدان شهر صدای حسین جان صادقانه و همراه ناله و اشک حزن شگفتی به وجود می‌آورد. آنان چنان مشغول سینه‌زدن بودند که با وجود سرخ‌شدن سینه‌ها و عرق ریختن فراوان همچنان عزاداری می‌کردند.



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: عزادار ، ناصری ، مرض ، وبا ،
آخرین ویرایش: - -