تبلیغات
درباره تهران قدیم و جدید - طهران یا تهران

طهران یا تهران

شنبه 23 مرداد 1389 02:37 ق.ظ

نویسنده : محمد توکل
ارسال شده در: محله و مناطق تهران ،

 در یكی از این سفرها بود كه ناگهان دلباخته دهی در شمال شهر ری و نرسیده به قصران كه در دامنه كوه البرز قرار داشت می شود. این ده، در آن سال ها دارای جمعیت اندكی بود و با عنوان «مهران» یا «طهران» نامیده می شد.

از آن زمانی كه شاه طهماسب , اولین پادشاه صفویه , مقر حكومت خود را قزوین قرار داد كمتر از پانصد سال می گذرد. از آنجا كه او دارای اعتقادات شدید مذهبی بود، توجه فراوانی به اماكن مذهبی داشت. او هر سال مسافرت های فراوانی را به شهر ری و به منظور زیارت شاه عبدالعظیم انجام می داد. در یكی از این سفرها بود كه ناگهان دلباخته دهی در شمال شهر ری و نرسیده به قصران كه در دامنه كوه البرز قرار داشت می شود. این ده، در آن سال ها دارای جمعیت اندكی بود و با عنوان «مهران» یا «طهران» نامیده می شد. در بین سال های ۹۶۰ تا ۹۷۰ هجری قمری بود كه شاه طهماسب دستور داد تا اطراف این ده را به وسیله برج و بارو، محصور كنند. از آن پس طهران به عنوان دهی در منطقه شمالی شهر باستانی ری و جنوبی ترین قسمت قصران (شمیران) دارای اهمیت شد. پیش از آن ری، سرزمینی باستانی بود كه همانند بابل ونینوا و تیسفون، مورد توجه بود. اما گویا با توجه شاه طهماسب به ده طهران، تاریخی نو، برای این دیار رقم خورد. هیچ كس نمی توانست تصور كند كه این ده، بالغ بر دویست سال، پایتخت حكومت های گوناگون خواهد بود و به یكی از بزرگترین شهرهای جهان بدل خواهد شد. در تاریخ، دلیل این نامگذاری را متفاوت می دانند. برخی معتقدند از آن جهت بدین ده تهران می گفتند كه ساكنان آن، دارای خانه هایی در زیر زمین بودند و همین كه دشمنان بدانجا یورش می آوردند، آنان به این خانه ها پناه برده و در آنجا تا روزهای متمادی سكنی می گزیدند. این عده تهران را مركب از دو بخش «ته» و «ران» می دانند كه به معنای «زیر زمین» است. اما عده ای دیگر دلیل این نامگذاری را «تهرام» یا «تارم» یا «كهران» یا «گهرام» یا «جهرم» كه به معنی منطقه ای گرمسیر است می دانند. این واژه، در نقطه مقابل «شمیران»، به معنی منطقه ای سردسیر و برآمده از «سمیرم» است. اما از سویی، در روزگاری اقوام «طاهریان» فرمانروایان این روستا و سرزمین بودند و در برهه ای از تاریخ بدان «طاهران» می گفتند كه عده ای بر این عقیده اند كه نام «طهران» برآمده از آن است. البته دلیل اینكه مدتی «تهران» با «ط» نوشته می شده، به دلیل توجه غالب جامعه به زبان عربی بوده است و برخی مورخان، این تلفظ «تهران» را برآمده از رواج و تسلط زبان عربی می دانند، همانگونه كه «توس» را «طوس» و «استخر» را «اسطخر» می نگاشتند. اما نقل یك روایت دیگر، در مورد نام طهران ضروری می نماید. از آنجا كه این ده در منتهی الیه سرزمین «ری» قرار داشت، از آن رو بدان تهران می گویند كه در روزگاری بدان «ته ری» می گفتند، یعنی منطقه ای كه در انتهای ری قرار دارد و به دلیل كثرت استعمال به طهران تغییر نام داد. محل طهران دقیقا درمكان فعلی ضرابخانه است یعنی، ده كوچك طهران یا مهران، در مكانی قرار داشت كه اكنون با عنوان ضرابخانه معروف است. چه كسی باور می كند، آن ده كوچك، به صورت هیولایی درآمده باشد كه از شهر ری تا نواحی شمیران و تا نزدیكی های دماوند وحتی از دو سویش به كرج و قم نزدیك شود. امروزه، همه «مهران» یا «گهران» یا «ته ری» یا «طاهران» را به یك نام می شناسیم و این ابرشهر آنچنان جا باز كرده است كه شكوه باستانی سرزمین ری كه روزگاری همسنگ بابل و نینوا و تیسفون بوده را، باید در آن بجوییم. طهران، آیا همان سرزمین دارای باغ های پر از میوه در دامنه كوه های البرز است؟ آن روزها، تا امروز، سالهای زیادی فاصله دارد.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: یکشنبه 24 مرداد 1389 11:39 ب.ظ