تبلیغات
درباره تهران قدیم و جدید - ناصر ملك مطیعی , الگوی جوانمردی

ناصر ملك مطیعی , الگوی جوانمردی

دوشنبه 18 مرداد 1389 12:01 ق.ظ

نویسنده : محمد توکل
ارسال شده در: بازیگران و هنرپیشه گان تهران ،

متولد ۱۳۰۹ در خیابان بهارستان تهران، فارغ‌التحصیل رشتۀ ورزش ,با كت و شلوار مشكی، پیراهن سفید و كفش چرمی نوك ‌تیز، كلاه مخملی و دستمال ابریشم یزدی و تسبیح شاه مقصود، اگرچه مصداق زنده‌ای از نمونۀ اجتماعی سنخ "جاهل" نبود،

ناصر ملك مطیعی كه بازی در سینمای ایران را با فیلم واریته بهاری ۱۳۲۸ شروع كرده بود و با فیلم ولگرد ۱۳۳۱ به شهرت رسیده بود، در این سینما نقش جوان عاشق پیشه‌ای را بازی می‌كرد كه چرخ روزگار، تلاش او برای رسیدن به آرزوهایش را بر باد می‌دهد.

ملك مطیعی، متولد ۱۳۰۹ در خیابان بهارستان تهران، فارغ‌التحصیل رشتۀ ورزش و پیش از بازیگری، مدتی دبیر ورزش دبیرستان‌های تهران بود. اما نقشی كه او را در دهۀ سوم عمرش، شهرۀ عام و خاص كرد، در دهۀ چهل خورشیدی به سراغش آمد.

با كت و شلوار مشكی، پیراهن سفید و كفش چرمی نوك ‌تیز، كلاه مخملی و دستمال ابریشم یزدی و تسبیح شاه مقصود، اگرچه مصداق زنده‌ای از نمونۀ اجتماعی سنخ "جاهل" نبود، مجموعۀ احوالاتش، به ویژه حركات دست‌ها و بالا انداختن ابرو، با تكیه ‌كلام‌ها و نقل‌هایش عامۀ بینندگان را مجذوب خود می‌كرد. ملك مطیعی برای رهایی مظلومان به جنگ ظالمان می‌رفت و اهالی محل، برای حفظ  ناموس و آبروی خود به او متوسل می‌شدند. نقشی كه پیش از او بازیگرانی همچون عباس مصدقی و مجید محسنی هم پذیرفته بودند، اما گویی این پوشش و رفتار تنها برازندۀ او بود.

ناصر ملك مطیعی در كنار بازیگرانی همچون محمدعلی فردین و رضا بیگ ‌ایمان‌وردی، یكی از دیرپاترین تیپ‌های تاریخ سینمای ایران است كه اگر انقلاب ایران سینما را به سمت و سویی دیگر نمی‌برد، شاید دیرپاترین بازیگر آن هم لقب می‌گرفت. تیپی كه در خاطرۀ جمعی ایرانیان به یادگار مانده‌است، زیرا تصویر او را بیش از نیم قرن است كه می‌بینند. سه دهۀ مدام بر روی پرده‌های سینماها و سه دهه بر روی نوارهای ویدئویی، سی‌دی‌ها و دی‌وی‌دی‌هایی با كیفیتی مخدوش. یكی از طرفدارانش در پیامی در پی یك مصاحبۀ اینترنتی با ملك مطیعی كه به تازگی منتشرشده، چنین از او یاد كرده‌است:

"خواستیم با آقای ملك مطیعی درد دلی از گذشته داشته باشیم و از حسرتی كه بعد از اون دیگه بر دل نسل ما و فرزندان‌مان موند، تا با شنیدن یك جملۀ پندآموز مثل "مردی و مردونگی كار هر نامردی نیست!" كه بارها از میون لب‌های نشسته بر قیافۀ جدی مردی كه داش... صداش می‌كردن ، با اون ابروهای بالا و پائین و نگاه متنبه‌كن و فرمان‌ده كه بیرون میومد و درسی می‌گرفتیم؛ قیافه‌ای كه ما نوجوون‌ها را از در سینما كه میومدیم بیرون، همراهی می‌كرد و خودمونو تو قالب اون نقش می‌دیدیم و همه‌اش آرزومون این بود كه زودتر بزرگ بشیم و مثل اون مردونه عمل كنیم، دست ضعفا رو بگیریم ، خادم پدر و مادر و بزرگ‌ترای فامیل و حافظ ناموس خونواده و اجتماع‌مون باشیم".

ملك مطیعی در طول سی و سه سال بازیگری، نزدیك به صد نقش سینمایی را پذیرفت و در روزگاری به دستمزدهای طلایی صد و پنجاه هزار تومان و دویست هزار تومان برای هر فیلم رسید. او در دهۀ چهل، چند فیلم را هم كارگردانی كرد.

در اوج فروغ ستارگان جدید سینمای ایران، همچون فردین و بهروز وثوقی، ستارۀ ملك مطیعی رو به خاموشی بود كه با پذیرفتن نقش فرمان در قیصر مسعود كیمیایی (۱۳۴۸)، بار دیگر مطرح شد و نشان داد از استعداد بازیگری بی‌بهره نیست.

پرویز دوایی، منتقد سینمایی، در بارۀ بازی او در قیصر می‌نویسد: "بازی كوبنده و منقلب‌كننده و گرم و گدازان او لحظاتی را كه وی در فیلم ظاهر می‌شود، از شور و حال سرشار می‌كند. بازی او فوق‌العاده است؛ دقیقأ متناسب با لحظه و ریتم لحظه‌ها عكس‌العملی را نشان می‌دهد كه لازم است. بی هیچ فشار و تأكید و اغراقی لحظۀ ورود حماسی او به درام، موی را بر بدن راست می‌كند".

ناصر ملك مطیعی در معدود دفعاتی، مانند سریال سلطان صاحب‌قران علی حاتمی، پذیرای نقشی متفاوت شد و در معدود فیلم‌هایی، چون سه قاپ ذكریا هاشمی (۱۳۴۹)، طوقی علی حاتمی (۱۳۴۹) و كاكوی شاپور قریب (۱۳۵۰)، وقتی با كارگردانانی خبره سروكار داشت، بازی‌اش فراتر از تیپش رفت. آخرین بازی او در فیلم برزخی‌ها (۱۳۶۰) به كارگردانی ایرج قادری بود.

انگلیسی‌ها ضرب‌المثلی دارند كه می‌گوید: "مرد نمی‌تواند از روی سایۀ خودش بپرد". ناصر ملك مطیعی باید همان نقشی را ایفا می‌كرد كه سینمای ایران و طرفدارانش از او انتظار داشتند و هنوز هم در ذهن خود دارند؛ ناصرخان یا آقا مهدی پاشنه‌طلا.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: ناصر ، ملك ، مطیعی ، الگوی ، جوانمرد ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 17 مرداد 1389 11:37 ب.ظ